Proje Ekibi Kullanıcı Girişi

Şirket Kullanıcı Girişi

 
 

Kocaeli de Ekonomi

1960'larda girdiği hızlı sanayileşme süreciyle birlikte önemli ölçüde göç alan Kocaeli, çeşitli ekonomik ve sosyal işlevler açısından İstanbul metropoliten alanının bir parçasını oluşturmaktadır. Kocaeli'de sanayi ve ticaretin erken gelişmeye başlaması, tarım sektörünün il ekonomisi içerisindeki ağırlığını sanayi lehine azaltmıştır. Bu yapısal değişimden hayvancılık da etkilenmiştir. Körfezin gelişen sanayi ve kentsel yapının atıklarıyla büyük boyutta kirlenmesiyle balık tür ve miktarlarındaki yok oluş ve azalışlar balıkçılıkla uğraşanların bu faaliyeti terk etmelerine neden olmuştur. Dolayısıyla eskiden çevre illere de balık satmaktayken, günümüzde elde edilen balık ürünleri ilin tüketimine bile yetmemektedir.

Kocaeli Marmara Bölgesinin orman bakımından zengin olan doğu bölümünde yer aldığı halde ormancılık konusunda Türkiye ekonomisine katkısı çok azdır. Bununla birlikte yeraltı kaynakları açısından da zengin değildir. Dolayısıyla madencilik gelişmemiş ve ilin ekonomisine katkısı yok denecek kadar azdır fakat taş ve toprağa dayalı sanayilerin hammaddeleri üretilmektedir. Kocaeli, ülke imalat sanayinde İstanbul'dan sonra en gelişmiş ildir. (Lassa, Kordsa, Brisa, Goodyear, Pirelli, Ford, Honda, Hyundai, Chyrsler, Petkim, Tüpraş, Nasaş, DYO, Marshall, Arçelik, Lever gibi büyük fabrikalar ilde bulunmaktadır.) Kocaeli ekonomisinin tamamına yakını sanayiye dayalıdır.

Sanayi ve Teknoloji

İzmit Körfezi doğal bir limandır. İstanbul gibi büyük bir ticaret merkezine yakın olması transit karayolu taşımacılığına imkan vermektedir. 5 devlet limanı, 43 özel iskele ile deniz yolu taşımacılığında önemli bir yere sahiptir. Bu nedenlerle 3.505 km2 lik yüzölçümü ile Türkiye'nin en küçük dört ilinden biri olmasına karşın Türk sanayi üretimi içinde üretim payıyla en büyük dört il içerisinde yer almaktadır. Sanayileşme hızı bakımından ülkemizin en önde gelen illerinden biri olan ilimizde 400 civarında 1. sınıf gayrisıhhi müessese, 6000 civarında 2. ve 3. sınıf gayrisıhhi müessese vardır. İlk endüstri gelişimi kamu kuruluşlarınca başlatılmıştır. En eski endüstri kuruluşu, Osmanlı İmparatorluğu'ndan beri (1834) etkinliğini sürdüren Hereke Dokuma fabrikasıdır. İzmit'e ayrı bir ekonomik potansiyel kazandıran Seka Kağıt Fabrikası da oldukça eskidir (1934). Bu fabrika ile önce dokuma ve orman ürünleri etrafında oluşan endüstri kompleksi daha sonra Petrol Ofisi (1941), TÜPRAŞ (1960) ve PETKİM (1965)'in kurulmasıyla petrol ürünleri ve petrokimya etrafında gelişmiş; son yıllarda da organik kimya, metal, gıda, ilaç, gübre, boya ve tersane endüstrilerine yönelerek çeşitlilik kazanmıştır. Sanayileşmenin başlangıcında sanayi kuruluşlarının Yarımca, Merkez ve Körfezin doğu kesimini tercih ederken, son yıllarda Dilovası ve Gebze'ye doğru bir yoğunlaşma olmuştur. Dilovasının topografik yapısının çanak konumunda oluşu, özellikle demir-çelik izabe tesisleri ile boya ve kimya tesislerinin bu alanda yer alması bölgenin hava kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca, Gebze ve Dilovası'nın endüstrileşme açısından hızlı bir gelişme göstermesi beraberinde göç akını ve çarpık kentleşmeyi de beraberinde getirmiştir. 1984 yılında İTÜ İnşaat Fakültesi tarafından hazırlanan Çevresel Kalite ölçütlerinin Belirlenmesi ve Teknolojik Esaslarının Saptanması Sonuç Raporunda yapılan değerlendirmeler çarpıcıdır.

  • Endüstrilerin % 90'a yakını 1960 yılından sonra kurulmuştur.
  • Bölgedeki endüstrilerin % 85'i körfezin kuzey kesiminde, % 11'i doğu kesiminde, % 4'ü güney kesiminde yer almaktadır.
  • Kuzey kesiminde bulunan endüstrilerden kaynak kullanımı ve üretim kapasitesi açısından ağırlıklı olanlar Yarımca ile İzmit doğu kesimi arasında dağılmıştır.
  • Bölgede sayıca en çok metal endüstrileri bulunmakta ve en çok istihdam da bu işkolunda mevcuttur. Buna karşılık en çok arazi ve hammadde kullanarak en çok üretimi yapan kimya sektörüdür. Kağıt endüstrileriyse su kullanımında en büyük paya sahiptir.
  • Son yıllarda endüstrilerin Dilovası ve Gebze yöresinde ağırlıklı olarak yatırım yaptığı gözlenmektedir.